Paul Cézanne: Martwa natura, Gauguin i postimpresjonizm

1

Paul Cézanne (ur. 19 stycznia 1839 w Aix-en-Provence, zm. 22 października 1906) był francuskim malarzem, którego przełomowe podejście do formy i koloru uczyniło go kluczową postacią w sztuce przełomu XIX i XX wieku. Na rok 2024 artysta miałby 185 lat. Jego twórczość stanowiła fundamentalny pomost między impresjonizmem a rodzącym się kubizmem, a jego wpływ na rozwój sztuki nowoczesnej jest nie do przecenienia. Mimo nacisków ojca na karierę bankową, Cézanne podążył za swoją pasją artystyczną, a jego późniejsze życie naznaczone było głęboką religijnością. W 1869 roku poznał Marie-Hortense Fiquet, która stała się jego partnerką i matką jego dzieci.

Uznawany za jednego z najwybitniejszych malarzy w historii, Cézanne zrewolucjonizował sposób postrzegania i przedstawiania rzeczywistości na płótnie. Jego innowacyjne metody, skupiające się na analizie struktury i objętości, zainspirowały całe pokolenia artystów, w tym Pabla Picassa i Henri Matisse’a, którzy zgodnie podkreślali jego rolę jako „ojca nas wszystkich”. Mimo początkowych trudności i odrzucenia przez środowisko artystyczne, jego talent został doceniony, a późniejsza wystawa w 1895 roku u marszanda Ambroise’a Vollarda ugruntowała jego pozycję.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na rok 2024, Paul Cézanne miałby 185 lat.
• Żona/Mąż: Marie-Hortense Fiquet.
• Dzieci: Tak, miał dzieci z Marie-Hortense Fiquet.
• Zawód: Malarz.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie podwalin pod kubizm i nowoczesne malarstwo, zrewolucjonizowanie sposobu postrzegania formy i koloru.

Paul Cézanne: Życie, Twórczość i Dziedzictwo

Podstawowe Informacje o Paulu Cézanne

Paul Cézanne urodził się 19 stycznia 1839 roku w strategicznie położonym mieście Aix-en-Provence we Francji, przy ulicy rue de l’Opéra 28. Na życzenie ojca, który pragnął, by syn podążył w jego ślady, rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Aix-Marseille w 1859 roku, które trwały jednak zaledwie dwa lata i nie przyniosły mu satysfakcji. Równolegle, zafascynowany sztuką, uczęszczał na wieczorne lekcje rysunku w École de dessin d’Aix-en-Provence pod okiem Josepha Giberta. Swoje artystyczne kształcenie kontynuował w Paryżu, w Académie Suisse, gdzie doskonalił umiejętności rysunku z natury. Po śmierci w 1906 roku, malarz spoczął na cmentarzu Saint-Pierre w swoim ukochanym rodzinnym Aix-en-Provence.

Rodzina i Życie Prywatne Paula Cézanne

Rodzina Cézanne’ów wywodziła się z klasy średniej, a ojciec Paula, Louis-Auguste Cézanne, zbudował znaczący majątek jako bankier i współzałożyciel firmy Cézanne & Cabassol. Mimo jego zamożności, ojciec wywierał silną, wręcz autorytarną presję na syna, aby ten przejął rodzinny interes. Inaczej niż ojciec, matka artysty, Anne-Elisabeth-Honorine Aubert, była osobą o romantycznym usposobieniu, która miała znaczący wpływ na kształtowanie się wrażliwości i światopoglądu Paula. Co ciekawe, rodzice Cézanne’a pobrali się formalnie dopiero 29 stycznia 1844 roku, pięć lat po narodzinach Paula. W okresie szkolnym, w 1852 roku, w Collège Bourbon, Paul nawiązał głęboką przyjaźń z Émile’em Zolą, tworząc wraz z Baptistinem Baille grupę nazywaną „Trzema Nierozłącznymi”. Ich wspólne czasy wypełnione były lekturą klasyków i pasjonującymi dyskusjami o sztuce. W 1869 roku, w Paryżu, Paul Cézanne poznał Marie-Hortense Fiquet, która wkrótce stała się jego partnerką życiową, matką jego dzieci, a w późniejszych latach także żoną. Mimo burzliwego okresu w życiu, w ostatnich latach swojej egzystencji, Cézanne stał się głęboko pobożnym i gorliwym katolikiem.

Kariera i Twórczość Paula Cézanne

W kwietniu 1861 roku, pod wpływem namów przyjaciela Émile’a Zolę, Paul Cézanne podjął decyzję o przeprowadzce do Paryża, aby poświęcić się karierze artystycznej. Niestety, jego nadzieje na przyjęcie do renomowanej École des Beaux-Arts okazały się płonne, co zmusiło go do tymczasowego powrotu do pracy w banku ojca.

Rola łącznika w sztuce

Paul Cézanne jest powszechnie uznawany za kluczową postać w historii sztuki, stanowiącą nieoceniony pomost między XIX-wiecznym impresjonizmem a rodzącym się w XX wieku kubizmem. Jego innowacyjne podejście do perspektywy zrewolucjonizowało sposób postrzegania przestrzeni na płótnie.

Charakterystyczny styl malarski

Jego technika malarska charakteryzowała się powtarzalnymi, badawczymi pociągnięciami pędzla, które pozwalały mu na budowanie złożonych pól barwnych za pomocą małych plam koloru, co skutecznie wydobywało strukturę i bryłę przedstawianych przedmiotów. Malarz dążył do uchwycenia esencji kształtów i objętości, co stanowiło odejście od tradycyjnego przedstawiania rzeczywistości.

Wczesne realizacje

Już w 1860 roku Cézanne uzyskał zgodę ojca na pomalowanie ścian salonu w rodzinnej posiadłości Jas de Bouffan. Tam stworzył wielkoformatowe murale przedstawiające cztery pory roku, które z ironią podpisał nazwiskiem nielubianego przez siebie malarza, Ingresa, datując jeden z obrazów na rok 1811, jako aluzję do dzieła „Jowisz i Tetyda”.

Obraz 1

Okresy twórcze

Okres od 1861 do 1870 roku, często określany jako „okres ciemny”, charakteryzował się tworzeniem dzieł pod silnym wpływem romantyzmu i realizmu. W tym czasie malarz często używał szpachli do nakładania grubych warstw farby, co jest widoczne w jego wczesnych martwych naturach i portretach. Późniejsze lata przyniosły dalszy rozwój jego unikalnego stylu.

Współpraca z innymi artystami

W latach 70. XIX wieku Cézanne nawiązał bliską relację z Camillem Pissarro. Ich współpraca ewoluowała od relacji mistrz-uczeń do partnerskiej wymiany doświadczeń podczas wspólnych plenerów w Louveciennes i Pontoise. Wpływ Pissarro na młodego Cézanne’a był znaczący, pomagając mu rozwinąć techniki impresjonistyczne.

Przełomowa wystawa

Dopiero w 1895 roku, dzięki marszandowi Ambroise’owi Vollardowi, odbyła się pierwsza indywidualna wystawa prac Cézanne’a w jego paryskiej galerii. Wydarzenie to zapoczątkowało szersze zainteresowanie jego twórczością i dogłębną analizę jego nowatorskich metod, co stanowiło punkt zwrotny w jego karierze.

Osiągnięcia i Uznanie Paula Cézanne

W sierpniu 1859 roku, podczas nauki w Aix, Paul Cézanne zdobył drugą nagrodę na kursie studiów nad figurą. Było to jedno z jego pierwszych oficjalnych wyróżnień artystycznych, sygnalizujące jego talent. Po wielu latach odrzuceń, które miały miejsce w latach 1864–1869, w 1882 roku udało mu się wystawić swój obraz na oficjalnym Salonie Paryskim. Sukces ten był możliwy dzięki fortelowi przyjaciela, Antoine’a Guillemeta, który zgłosił Cézanne’a jako swojego ucznia.

Uznanie wśród mistrzów

Mimo że krytycy sztuki często wyśmiewali jego prace, tacy giganci jak Henri Matisse i Pablo Picasso darzyli go ogromnym szacunkiem. Uznawali go za najwyższy autorytet w dziedzinie malarstwa, zgodnie twierdząc, że „Cézanne jest ojcem nas wszystkich”, co podkreśla jego fundamentalne znaczenie dla rozwoju nowoczesnego malarstwa. Jego prace zainspirowały całe pokolenia artystów.

Finanse i Majątek Paula Cézanne

W przeciwieństwie do wielu swoich współczesnych artystów, którzy zmagali się z problemami finansowymi, Paul Cézanne nigdy nie cierpiał biedy. Zapewnił mu to sukces bankowy jego ojca, który regularnie wypłacał mu pensję, na przykład 150 franków miesięcznie w 1862 roku. Po śmierci ojca w 1886 roku, Paul odziedziczył fortunę w wysokości 400 000 franków. Ten ogromny spadek pozwolił mu na osiągnięcie całkowitej niezależności twórczej i życie bez trosk materialnych aż do śmierci, co umożliwiło mu pełne poświęcenie się sztuce.

Ciekawostki z Życia Paula Cézanne

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1870 roku, Paul Cézanne ukrywał się w wiosce rybackiej L’Estaque, aby uniknąć poboru do wojska. Mimo że w 1871 roku został uznany za dezertera, udało mu się uniknąć poważniejszych konsekwencji. W 2022 roku konserwatorka z Cincinnati Art Museum, Serena Urry, dokonała fascynującego odkrycia. Za pomocą promieni rentgenowskich udało się zidentyfikować ukryty portret pod warstwami obrazu „Martwa natura z chlebem i jajkami” z 1865 roku. Przypuszcza się, że jest to jeden z najwcześniejszych autoportretów artysty.

Pasja poetycka

W młodości Cézanne przejawiał również pasje poetyckie, pisząc wiersze, często w języku łacińskim. Choć Émile Zola namawiał go do poważnego zajęcia się poezją, Paul traktował to zajęcie wyłącznie jako rozrywkę, nie poświęcając mu tyle uwagi, co malarstwu.

Nietypowe podpisy

Warto również wspomnieć o nietypowych podpisach na jego wczesnych pracach. Na muralach w Jas de Bouffan złośliwie podpisywał się jako „Ingres”, datując jeden z obrazów na rok 1811, co było bezpośrednią aluzją do dzieła „Jowisz i Tetyda” wystawianego w lokalnym muzeum.

Zdrowie i Okoliczności Śmierci Paula Cézanne

Paul Cézanne zmarł 22 października 1906 roku w wieku 67 lat. Okoliczności jego śmierci związane były z powikłaniami po silnym przeziębieniu. Artysta nabawił się choroby podczas pracy w plenerze w czasie burzy, co doprowadziło do zapalenia płuc. Jego śmierć była końcem życia wybitnego malarza, którego wkład w sztukę pozostaje nieoceniony.

Podsumowanie: Dziedzictwo Paula Cézanne

Paul Cézanne, przełamując konwencje impresjonizmu, stworzył podwaliny pod nowoczesne malarstwo, udowadniając, że wytrwałość w podążaniu za własną wizją artystyczną może kształtować historię sztuki dla przyszłych pokoleń. Jego dzieła, takie jak „Grający w karty” czy cykle przedstawiające górę Sainte-Victoire, stanowią kamienie milowe w rozwoju modernizmu, a jego wpływ na Pabla Picassa i Henri Matisse’a jest nie do przecenienia, co czyni go jednym z najważniejszych malarzy w historii sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_C%C3%A9zanne