John Lennon, urodzony 9 października 1940 roku w Liverpoolu, był jednym z najbardziej wpływowych muzyków i autorów tekstów XX wieku, współzałożycielem legendarnego zespołu The Beatles. Na grudzień 2023 roku John Lennon miałby 83 lata. Jego spuścizna obejmuje nie tylko przełomowe dzieła muzyczne, ale także zaangażowanie w ruchy pokojowe. Lennon, który później przyjął nazwisko John Winston Ono Lennon, pozostawił po sobie dwóch synów: Juliana i Seana.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2023 roku miałby 83 lata.
- Żona/Mąż: Yoko Ono (od 1969), Cynthia Powell (1962–1968).
- Dzieci: Julian Lennon, Sean Ono Lennon.
- Zawód: Muzyk, autor tekstów, kompozytor, artysta.
- Główne osiągnięcie: Współzałożenie i współtworzenie The Beatles, jeden z najbardziej wpływowych zespołów wszech czasów; solowa twórczość, w tym hymn pokoju „Imagine”.
John Lennon: Biografia
Dane osobiste i pochodzenie
John Winston Lennon przyszedł na świat 9 października 1940 roku w Liverpool Maternity Hospital w Anglii, w czasie gdy jego ojciec, Alfred Lennon, przebywał na morzu jako marynarz handlowy. Imiona John Winston nadano mu na cześć dziadka ze strony ojca oraz ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla. Znany później jako John Winston Ono Lennon, przyjął to nazwisko jako wyraz głębokiej więzi z drugą żoną, Yoko Ono.
Edukacja i wczesne lata
John Lennon uczęszczał do Quarry Bank High School w Liverpoolu w latach 1952–1957. Postrzegany jako „klaun klasowy” i artystycznie uzdolniony, zmagał się z dysleksją, co wpływało na jego wyniki i zachowanie. Po interwencji ciotki i dyrektora, dostał się do Liverpool College of Art. Tam jednak nie ukończył studiów, gdyż został wydalony przed ostatnim rokiem z powodu niewłaściwego zachowania i braku postępów.
Śmierć i upamiętnienie
Tragiczna śmierć Johna Lennona nastąpiła 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku. W momencie śmierci miał 40 lat. Od tego wydarzenia minęło już ponad 45 lat. Jego ciało zostało skremowano, a prochy rozsypano w nowojorskim Central Parku, w miejscu upamiętniającym jego życie i twórczość.
Rodzina i życie prywatne
Relacje z rodzicami
Relacje Johna Lennona z ojcem, Alfredem Lennonem, były skomplikowane; ojciec przestał wspierać rodzinę finansowo w 1944 roku po dezercji z wojska. Nieudana próba wywiezienia syna do Nowej Zelandii w 1946 roku spowodowała blisko dwudziestoletnią przerwę w kontakcie. Matka Lennona, Julia Lennon, zginęła tragicznie 15 lipca 1958 roku, potrącona przez samochód, co wywołało u nastoletniego Johna głęboką traumę i okres agresji, ale stało się też inspiracją dla utworu „Julia”.
Wychowanie przez ciotkę Mimi
Po interwencji opieki społecznej, John Lennon trafił pod opiekę ciotki Mimi Smith i jej męża, George’a Toogooda Smitha, w ich domu „Mendips” przy 251 Menlove Avenue. Ciotka Mimi często wyrażała swój sceptycyzm wobec muzycznej kariery Johna, powtarzając mu słynne zdanie: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz nią na życie”.
Pierwsze małżeństwo i syn Julian
W 1962 roku John Lennon poślubił Cynthię Powell, z którą miał syna Juliana, po tym jak zaszła w ciążę. Ich związek zakończył się rozwodem w 1968 roku.
Związek z Yoko Ono i syn Sean
John Lennon poślubił multimedialną artystkę Yoko Ono w 1969 roku. Ich związek stał się duetem artystyczno-aktywistycznym. W 1975 roku na świat przyszedł ich syn, Sean Ono Lennon. Narodziny Seana skłoniły muzyka do zawieszenia kariery na pięć lat, aby w pełni poświęcić się wychowaniu dziecka.
Relacja z May Pang
W latach 1973–1975, w okresie separacji z Yoko Ono, John Lennon pozostawał w związku ze swoją asystentką May Pang. Lennon określał ten czas jako „stracony weekend”, mimo że był to okres intensywnej pracy twórczej.
Kariera muzyczna i artystyczna
Początki z The Quarrymen i The Beatles
Muzyczna podróż Johna Lennona rozpoczęła się we wrześniu 1956 roku, kiedy założył grupę skiflową The Quarrymen. Zespół ten, po licznych zmianach składu i nazwy, w 1960 roku przekształcił się w legendarny zespół The Beatles, który na zawsze zmienił oblicze muzyki popularnej. To właśnie w tym okresie narodził się historyczny duet autorski Lennona z Paulem McCartneyem, uznawany za najbardziej udane partnerstwo kompozytorskie w historii muzyki, które zaowocowało dziesiątkami światowych hitów.
Ewolucja artystyczna w The Beatles
Choć początkowo John Lennon był liderem The Beatles, z czasem zaczął dzielić tę rolę z Paulem McCartneyem. Razem tworzyli coraz bardziej innowacyjne utwory, które wyznaczały nowe kierunki rozwoju muzyki. Lennon uważał utwór „Strawberry Fields Forever” za swoje najlepsze dzieło w ramach zespołu, symbolizujące artystyczną ewolucję grupy.
Kariera solowa i Plastic Ono Band
W 1969 roku, jeszcze przed oficjalnym rozpadem The Beatles, John Lennon wraz z Yoko Ono założył zespół Plastic Ono Band. W ramach tego projektu wydał swój debiutancki album solowy „John Lennon/Plastic Ono Band”, zawierający kultowy hymn „Imagine”. Ten utwór stał się symbolem pokoju i nadziei, a jego przesłanie rezonuje do dziś.
Sukcesy na listach przebojów
Jako wykonawca i autor, John Lennon odnotował imponujące sukcesy na listach przebojów, docierając do 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100. Wśród jego solowych hitów znalazł się m.in. utwór „Whatever Gets You thru the Night”, nagrany z Eltonem Johnem. Jego twórczość, zarówno indywidualna, jak i w ramach The Beatles, wywarła ogromny wpływ na muzykę popularną.
Współpraca z gigantami muzyki
John Lennon miał okazję współpracować z wieloma wybitnymi artystami. Oprócz wspomnianego Eltona Johna, nawiązał współpracę z Davidem Bowiem przy tworzeniu utworu „Fame”, który stał się wielkim hitem. Lennon angażował się również w produkcję albumów innych artystów, czego przykładem jest produkcja albumu „Pussy Cats” Harry’ego Nilssona.
Ostatni album „Double Fantasy”
Po pięcioletniej przerwie od muzyki, John Lennon powrócił w 1980 roku z albumem „Double Fantasy”. Nagrany wspólnie z Yoko Ono, album ten zdobył nagrodę Grammy dla Albumu Roku już po tragicznej śmierci artysty, potwierdzając jego trwały wpływ na świat muzyki.
Osiągnięcia i nagrody
Uznanie przez Rolling Stone
Magazyn „Rolling Stone” wielokrotnie doceniał wkład Johna Lennona w muzykę, klasyfikując go na 5. miejscu listy najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 38. miejscu wśród najwybitniejszych artystów w historii. Jego twórczość i osobowość wywarły trwały wpływ na pokolenia.
Miejsce w Hall of Fame
John Lennon został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame: raz jako członek The Beatles w 1988 roku, a po raz drugi jako artysta solowy w 1994 roku. Należy również do Songwriters Hall of Fame od 1997 roku, co podkreśla jego znaczenie jako kompozytora.
Nagrody pośmiertne
Pośmiertne uznanie dla twórczości Johna Lennona obejmuje nagrodę Brit Award za wybitny wkład w muzykę, którą otrzymał w 1981 roku. Jego album „Double Fantasy” został uhonorowany statuetką Grammy w kategorii Album of the Year, co stanowi dowód na ponadczasowość jego muzyki.
Wpływ na historię Brytanii
W 2002 roku, w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków”, John Lennon zajął wysokie, ósme miejsce. Wyprzedził tym samym wiele postaci historycznych, co świadczy o jego znaczeniu nie tylko w świecie muzyki, ale także w szerszym kontekście kultury i historii Wielkiej Brytanii.
Aktywizm i projekty poza muzyką
Ruch antywojenny i „Bed-In”
John Lennon i Yoko Ono byli aktywnymi działaczami na rzecz pokoju. W 1969 roku zorganizowali dwutygodniowy protest „Bed-In for Peace” w Amsterdamie i Montrealu. Celem tej pokojowej demonstracji było promowanie pokoju światowego jako alternatywy dla wojny w Wietnamie. Ich utwory, takie jak „All You Need Is Love” czy „Give Peace a Chance”, stały się oficjalnymi hymnami ruchu antywojennego i szeroko pojętej kontrkultury lat 60. i 70. Lennon stał się symbolem pokoju i miłości, a jego przesłanie nadal inspiruje.
Konflikt z administracją Nixona
Ze względu na swój głośny sprzeciw wobec wojny w Wietnamie, John Lennon stał się celem administracji Richarda Nixona. Przez trzy lata trwała próba deportacji artysty z USA, która wiązała się z inwigilacją przez FBI. Pomimo tych działań, Lennon nie ustawał w swojej działalności i pozostawał ważnym głosem sprzeciwu.
Twórczość literacka
Poza muzyką, John Lennon wykazywał talent literacki. Jest autorem książek „In His Own Write” (1964) oraz „A Spaniard in the Works” (1965). Oba dzieła zawierały jego charakterystyczne, nonsensowne teksty oraz rysunki liniowe, które odzwierciedlały jego unikalne poczucie humoru i artystyczną wizję.
Kariera aktorska
John Lennon próbował swoich sił również w aktorstwie. Wystąpił w filmie „How I Won the War” (1967). Ponadto, brał udział w licznych produkcjach filmowych The Beatles oraz w eksperymentalnych filmach tworzonych wspólnie z Yoko Ono, poszerzając swoje artystyczne zainteresowania.
Kontrowersje i skandale
Buntownicza natura
Od młodości John Lennon był znany ze swojego trudnego charakteru. Nauczyciele opisywali go jako osobę o „niewłaściwych ambicjach”, której energia była marnowana na bójki i przeszkadzanie w lekcjach. Ta buntownicza natura często towarzyszyła mu przez całe życie, manifestując się zarówno w jego twórczości, jak i postawie.
Inwigilacja przez służby
Działalność polityczna Johna Lennona w USA, zwłaszcza jego sprzeciw wobec wojny w Wietnamie, doprowadziła do tego, że stał się obiektem zainteresowania służb. FBI gromadziło na jego temat tajne akta, które zostały częściowo odtajnione dopiero po latach, ukazując skalę inwigilacji, której podlegał artysta.
Ciekawostki i mniej znane fakty
Pierwszy instrument i sceptycyzm
Pierwszą gitarę, akustyczny model Gallotone Champion, kupiła Johnowi jego matka za 5 funtów i 10 szylingów. Pod warunkiem, że instrument będzie przechowywany w jej domu, aby nie drażnić niechętnej muzyce ciotki Mimi. Sceptycyzm ciotki wobec jego muzycznej kariery był powszechnie znany, o czym świadczy jej słynne zdanie: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz nią na życie”.
Talent plastyczny
Już w szkole John Lennon wykazywał talent plastyczny, tworząc własny magazyn „Daily Howl”, w którym zamieszczał autorskie komiksy i rysunki. Ten talent rozwijał później w swoich książkach, ukazując wszechstronność swojej artystycznej osobowości.
Wpływ wczesnych idoli
Wielki wpływ na styl muzyczny Johna Lennona miała jego matka, która uczyła go gry na banjo i puszczała mu płyty takich artystów jak Elvis Presley i Fats Domino. Ci wczesni idole ukształtowali jego gust muzyczny i zainspirowali do podążania ścieżką kariery artystycznej.
Dzieci Johna Lennona
- Julian Lennon (z pierwszego małżeństwa z Cynthią Powell)
- Sean Ono Lennon (z drugiego małżeństwa z Yoko Ono, urodzony w 1975 roku)
Kluczowe daty w karierze i życiu
- 1956: Założenie zespołu The Quarrymen
- 1960: Powstanie The Beatles
- 1962: Pierwsze małżeństwo z Cynthią Powell
- 1968: Rozwód z Cynthią Powell
- 1969: Małżeństwo z Yoko Ono; założenie Plastic Ono Band
- 1973–1975: Związek z May Pang
- 1975: Narodziny syna Seana
- 1980: Wydanie albumu „Double Fantasy”; tragiczna śmierć 8 grudnia
Nagrody i wyróżnienia
Warto wiedzieć: John Lennon został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame (jako członek The Beatles w 1988 r. i artysta solowy w 1994 r.), należy do Songwriters Hall of Fame (od 1997 r.) i otrzymał nagrodę Brit Award (1981 r.) oraz Grammy za album „Double Fantasy” (pośmiertnie). W 2002 roku zajął 8. miejsce w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków”.
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Kategoria |
|---|---|---|
| 1981 | Brit Award | Wybitny wkład w muzykę |
| 1988 | Rock and Roll Hall of Fame | Członek The Beatles |
| 1994 | Rock and Roll Hall of Fame | Artysta solowy |
| 1997 | Songwriters Hall of Fame | Członkostwo |
| Pośmiertnie | Grammy | Album of the Year (za „Double Fantasy”) |
John Lennon, ikona muzyki, współzałożyciel The Beatles i niezmordowany działacz pokojowy, pozostawił po sobie niezatarty ślad w historii kultury. Jego życie, naznaczone zarówno geniuszem twórczym, jak i osobistymi wyzwaniami, do dziś inspiruje pokolenia artystów i aktywistów, przypominając o uniwersalnym przesłaniu pokoju i miłości.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
[Dlaczego zabil Lennona?]
Mark David Chapman zastrzelił Johna Lennona, ponieważ uważał, że Lennon zdradził swoje ideały i stał się symbolem hipokryzji. Chapman był zafascynowany postacią Lennona, ale jednocześnie głęboko rozczarowany jego późniejszym życiem i poglądami.
[Kto zastrzelił Johna Lennona?]
Johna Lennona zastrzelił Mark David Chapman. Był on wieloletnim fanem The Beatles, który po długim okresie narastającej frustracji i obsesji na punkcie Lennona, popełnił ten czyn.
[Co się stało z Johnem Lennonem?]
John Lennon został zastrzelony i zginął na miejscu w wyniku postrzału. Zmarł 8 grudnia 1980 roku, będąc u szczytu swojej kariery muzycznej.
[Gdzie został zastrzelony John Lennon?]
John Lennon został zastrzelony przed swoim apartamentem w budynku Dakota przy Central Park West w Nowym Jorku. Zdarzenie miało miejsce wieczorem, gdy wracał do domu z żoną Yoko Ono.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Lennon
