John Glenn: Astronauta, polityk, który poleciał w kosmos w wieku 77 lat

2

John Herschel Glenn Jr. (ur. 18 lipca 1921, zm. 8 grudnia 2016) był amerykańskim astronautą, pilotem doświadczalnym i politykiem Partii Demokratycznej. Na styczeń 2026 roku, gdyby żył, obchodziłby swoje 104. urodziny. Jest on najbardziej znany jako pierwszy Amerykanin, który okrążył Ziemię w przestrzeni kosmicznej, a także jako najstarsza osoba, która kiedykolwiek znalazła się na orbicie okołoziemskiej. Przez 73 lata był mężem Anny Margaret „Annie” Castor. Jego życie, naznaczone pionierskimi lotami kosmicznymi i wieloletnią służbą publiczną, stanowi inspirujący przykład odwagi i poświęcenia.

Fascynacja lotnictwem zdefiniowała jego karierę już od najmłodszych lat. Po ukończeniu służby wojskowej, w tym udziału w II wojnie światowej i wojnie koreańskiej, został wybrany do legendarnej grupy astronautów Mercury Seven. Jego historyczny lot na pokładzie kapsuły Friendship 7 w 1962 roku był kamieniem milowym w amerykańskim programie kosmicznym. Po zakończeniu kariery astronauty, Glenn poświęcił się służbie publicznej jako Senator Stanów Zjednoczonych, reprezentując stan Ohio przez 24 lata. Jego powrót w kosmos w 1998 roku, w wieku 77 lat, uczynił go rekordzistą, podkreślając jego niezłomnego ducha.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku, gdyby żył, obchodziłby 104. urodziny.
• Żona/Mąż: Anna Margaret „Annie” Castor (małżeństwo trwało 73 lata).
• Dzieci: Brak informacji w tym fragmencie.
• Zawód: Astronauta, pilot wojskowy, Senator Stanów Zjednoczonych.
• Główne osiągnięcie: Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię (1962) oraz najstarsza osoba na orbicie (1998).

Podstawowe informacje o Johnie Glennie

John Herschel Glenn Jr. to postać, która na stałe wpisała się w annały amerykańskiej historii, łącząc w sobie dokonania pionierskie w dziedzinie eksploracji kosmosu z długoletnią karierą polityczną. Urodzony 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio, Glenn stał się symbolem odwagi i determinacji. Jego życie zakończyło się 8 grudnia 2016 roku w Columbus, również w stanie Ohio, w wieku 95 lat. Jako ostatni żyjący członek legendarnej grupy astronautów Mercury Seven, jego śmierć była znaczącym wydarzeniem dla narodu. Został pochowany z najwyższymi honorami na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co podkreśla jego status jako wybitnego amerykańskiego bohatera i męża stanu.

John Glenn był ostatnim żyjącym członkiem legendarnej grupy astronautów Mercury Seven. Szacuje się, że gdyby dożył stycznia 2026 roku, obchodziłby swoje 104. urodziny. Jego życie, od wczesnych lat w Ohio, przez służbę wojskową, aż po kosmiczne podróże i lata w Senacie, stanowi fascynującą opowieść o amerykańskim śnie i jego realizacji na najwyższym poziomie.

Życie prywatne i rodzinne Johna Glenna

Małżeństwo i rodzina

Kluczowym elementem życia Johna Glenna było jego trwające całe życie małżeństwo z Anną Margaret „Annie” Castor. Para poznała się, gdy byli jeszcze dziećmi, a ich uczucie przerodziło się w związek, który przetrwał 73 lata, aż do śmierci Glenna w 2016 roku. Ceremonia ślubna odbyła się 6 kwietnia 1943 roku. Ich wspólna podróż przez życie, wypełniona zarówno sukcesami, jak i wyzwaniami, stanowi świadectwo głębokiej więzi i wzajemnego wsparcia.

Wczesne pasje i zainteresowania

Już od najmłodszych lat John Glenn wykazywał silne zainteresowanie lotnictwem. Jego fascynacja tym, co dzieje się w powietrzu, rozpoczęła się w wieku zaledwie ośmiu lat, kiedy to po raz pierwszy miał okazję polecieć samolotem wraz ze swoim ojcem. To doświadczenie na całe życie zaszczepiło w nim pasję do latania. W okresie dorastania, zanim jeszcze rozpoczął karierę wojskową i kosmiczną, Glenn realizował swoje zainteresowania, budując modele samolotów z drewna balsa. Aby zdobyć fundusze na zakup roweru, podejmował się prostych prac, takich jak mycie samochodów czy sprzedaż rabarbaru, co świadczy o jego wczesnej zaradności i determinacji.

Kariera astronauty i loty kosmiczne

Wybór do Mercury Seven

Przełomowym momentem w karierze Johna Glenna był rok 1959, kiedy to został wybrany przez NASA do pierwszej grupy amerykańskich astronautów, znanej jako Mercury Seven. Był to wybór spośród siedmiu wysoce wykwalifikowanych wojskowych pilotów doświadczalnych, którzy mieli stanowić trzon amerykańskiego programu kosmicznego w jego początkowej fazie. Przynależność do tej elitarnej grupy była ogromnym wyróżnieniem i otworzyła mu drzwi do historii. W tym samym roku, kiedy Glenn został wybrany do programu Mercury, NASA kontynuowała swoje intensywne prace nad rozwojem technologii kosmicznych.

Historyczny lot Friendship 7 i pierwsze okrążenie Ziemi

Kulminacją wczesnych wysiłków w programie Mercury był historyczny lot misji Mercury-Atlas 6, który odbył się 20 lutego 1962 roku. John Glenn, jako pilot kapsuły Friendship 7, dokonał czegoś, co na zawsze zapisało się w historii lotów kosmicznych – stał się pierwszym Amerykaninem, który okrążył Ziemię. Podczas tej epokowej misji, Glenn wykonał trzy pełne orbity wokół naszej planety, a cały lot trwał 4 godziny, 55 minut i 23 sekundy. To osiągnięcie było triumfem dla Stanów Zjednoczonych w wyścigu kosmicznym.

Status pioniera i znaczenie misji

Misja Friendship 7 z 1962 roku ugruntowała pozycję Johna Glenna jako pioniera. Poza tym, że był pierwszym Amerykaninem okrążającym Ziemię, stał się trzecim Amerykaninem w ogóle, który znalazł się w przestrzeni kosmicznej, a piątym człowiekiem w historii ludzkości, który przekroczył jej barierę. Jego lot miał ogromne znaczenie propagandowe i naukowe, demonstrując zdolności Ameryki do podboju kosmosu i inspirując kolejne pokolenia naukowców i inżynierów. Warto wiedzieć: Misja Friendship 7 była kluczowym etapem w rozwoju programu Mercury, który miał na celu wprowadzenie człowieka na orbitę.

Powrót w kosmos w wieku 77 lat

Niezwykła kariera Johna Glenna w NASA nie zakończyła się na programie Mercury. W 1998 roku, w wieku 77 lat i będąc już aktywnym senatorem, Glenn ponownie znalazł się w przestrzeni kosmicznej. Wziął udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery. Ten lot uczynił go najstarszą osobą, która kiedykolwiek znalazła się na orbicie okołoziemskiej, co było kolejnym dowodem jego niezłomnego ducha i zaangażowania w eksplorację kosmosu. Jego powrót był symbolem możliwości przekraczania granic, niezależnie od wieku.

Unikalne osiągnięcia kosmiczne

John Glenn posiada unikalne osiągnięcie w historii eksploracji kosmosu: jest jedynym człowiekiem, który brał udział zarówno w wczesnym programie Mercury, jak i w późniejszych lotach wahadłowców (Space Shuttle). Ta podwójna obecność w dwóch różnych epokach amerykańskiego programu kosmicznego podkreśla jego długowieczność i nieprzemijające znaczenie w historii NASA.

Kariera wojskowa i osiągnięcia pilota

Służba w II wojnie światowej

Droga Johna Glenna do kosmosu wiodła przez służbę wojskową. Po ataku na Pearl Harbor w 1941 roku, wstąpił do lotnictwa Marynarki Wojennej. Następnie przeniósł się do Korpusu Piechoty Morskiej (USMC), gdzie podczas II wojny światowej latał samolotami typu Corsair. W rejonie Wysp Marshalla wykonał 57 misji bojowych, wykazując się odwagą i umiejętnościami.

Udział w wojnie koreańskiej i przydomek

Podczas wojny koreańskiej John Glenn kontynuował swoją służbę jako pilot odrzutowców F9F Panther. Wykonał wówczas 63 misje bojowe. Jego niezwykła odporność na ogień wroga przyniosła mu charakterystyczny przydomek „Magnes na pociski” (ang. „Bullet Magnet” lub „Magnet Ass”). Dwukrotnie wracał do bazy z samolotem uszkodzonym licznymi przestrzelinami – w sumie w poszyciu jego maszyn znaleziono ponad 250 dziur, co świadczy o jego umiejętności przetrwania w ekstremalnych warunkach.

Zwycięstwa powietrzne

W ramach wymiany pilotów między służbami, John Glenn latał również na myśliwcach F-86 Sabre. W lipcu 1953 roku, operując w słynnej „Alei MiG-ów” podczas wojny koreańskiej, zestrzelił trzy wrogie maszyny MiG-15. Jego sukcesy w walce powietrznej potwierdzają jego wysokie umiejętności pilotażowe i odwagę w obliczu zagrożenia.

Rekord prędkości „Project Bullet”

W 1957 roku John Glenn ustanowił znaczący rekord prędkości, wykonując pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez USA. Lecąc z Los Angeles do Nowego Jorku, pokonał tę trasę w oszałamiającym czasie 3 godzin, 23 minut. Podczas tego historycznego lotu, jego kamera rejestrowała pierwsze ciągłe panoramiczne zdjęcie całego kraju, co stanowiło zarówno techniczne, jak i wizualne osiągnięcie.

Lata służby i stopień wojskowy

John Glenn służył w wojsku przez znaczną część swojego życia, od 1941 do 1965 roku. Rozpoczynał w Marynarce Wojennej, a następnie przeszedł do Korpusu Piechoty Morskiej. Swoją karierę wojskową zakończył w stopniu pułkownika (Colonel), będąc cenionym oficerem i pilotem.

Kariera polityczna i działalność publiczna

Długoletni Senator z Ohio

Po zakończeniu kariery wojskowej i kosmicznej, John Glenn zaangażował się w życie publiczne, stając się znaczącą postacią w amerykańskiej polityce. Od 24 grudnia 1974 roku do 3 stycznia 1999 roku, przez imponujące 24 lata, reprezentował stan Ohio w Senacie Stanów Zjednoczonych. Jako kandydat Partii Demokratycznej, wygrywał wybory czterokrotnie, zdobywając zaufanie wyborców i budując swoją pozycję jako wpływowy senator.

Kampania prezydencka i rozważania wiceprezydenckie

W 1984 roku John Glenn podjął próbę zdobycia nominacji Partii Demokratycznej w wyborach na Prezydenta USA. Mimo początkowej popularności i silnego poparcia, nie udało mu się ostatecznie uzyskać mandatu. Wcześniej, w 1976 roku, był poważnie rozważany jako kandydat na wiceprezydenta u boku Jimmy’ego Cartera. Ostatecznie jednak wybór padł na Waltera Mondale’a, co zakończyło jego drogę do najwyższych urzędów w państwie na tym etapie.

Pierwszy polityk w kosmosie

W 1998 roku John Glenn dokonał czegoś bezprecedensowego: jako urzędujący senator odwiedził przestrzeń kosmiczną. Jego lot na pokładzie promu Discovery sprawił, że stał się pierwszym aktywnym członkiem Kongresu, który odbył podróż kosmiczną od czasu lotu Billa Nelsona w 1986 roku. To wydarzenie podkreśliło jego unikalną pozycję jako osoby, która przekraczała granice zarówno w sferze polityki, jak i eksploracji kosmosu.

Nagrody, odznaczenia i wyróżnienia

John Glenn został uhonorowany licznymi prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami, które podkreślają jego wszechstronne osiągnięcia. Jego kariera wojskowa, kosmiczna i polityczna została doceniona przez naród i organizacje na całym świecie.

Najwyższe odznaczenia cywilne

Za swoje wybitne zasługi dla narodu, John Glenn został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami cywilnymi w Stanach Zjednoczonych. Otrzymał Złoty Medal Kongresu, będący wyrazem uznania dla jego dokonań. Dodatkowo, w 2012 roku, prezydent Barack Obama wręczył mu Prezydencki Medal Wolności, najwyższe odznaczenie cywilne w USA, za jego wyjątkowy wkład w bezpieczeństwo i interesy narodowe kraju.

Odznaczenia wojskowe

Za swoją odwagę i męstwo w walce podczas służby wojskowej, John Glenn został wielokrotnie odznaczony. Łącznie otrzymał sześć Krzyży Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) oraz osiemnaście Medali Lotniczych (Air Medal). Te liczne odznaczenia świadczą o jego bohaterskiej postawie na polu bitwy.

Nagrody NASA

Wkład Johna Glenna w rozwój programu kosmicznego został również doceniony przez NASA. W 1962 roku, po swoim historycznym locie, otrzymał NASA Distinguished Service Medal. W 1978 roku został wyróżniony Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor), co stanowi jedno z najwyższych odznaczeń przyznawanych przez NASA.

Wprowadzenie do Galerii Sław

W 1990 roku, jako potwierdzenie jego niezaprzeczalnego statusu legendy eksploracji kosmosu, John Glenn został oficjalnie wprowadzony do U.S. Astronaut Hall of Fame. To prestiżowe wyróżnienie przypieczętowało jego miejsce w panteonie największych postaci związanych z podbojem kosmosu.

Kariera Johna Glenna w chronologicznym ujęciu

Kariera Johna Glenna była niezwykle długa i bogata, obejmując służbę wojskową, pionierskie loty kosmiczne oraz wieloletnią działalność polityczną. Poniższe zestawienie przedstawia kluczowe etapy jego życia zawodowego i publicznego.

• 1941–1965: Służba wojskowa w Marynarce Wojennej i Korpusie Piechoty Morskiej, zakończona stopniem pułkownika. W tym okresie obejmuje służbę w II wojnie światowej i wojnie koreańskiej.
• 1957: Wykonanie pierwszego naddźwiękowego lotu transkontynentalnego w ramach „Project Bullet”.
• 1959: Wybór do pierwszej grupy astronautów NASA, znanej jako Mercury Seven.
• 20 lutego 1962: Historyczny lot misji Mercury-Atlas 6 na pokładzie Friendship 7, stający się pierwszym Amerykaninem okrążającym Ziemię.
• 1962: Otrzymanie NASA Distinguished Service Medal.
• 1974–1999: Służba jako Senator Stanów Zjednoczonych reprezentujący stan Ohio.
• 1978: Wyróżnienie Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru.
• 1984: Kampania prezydencka Partii Demokratycznej.
• 1990: Wprowadzenie do U.S. Astronaut Hall of Fame.
• 29 października 1998: Udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery, stając się najstarszą osobą na orbicie.
• 2012: Otrzymanie Prezydenckiego Medalu Wolności.

Tabela nagród i odznaczeń Johna Glenna

Kontrowersje w karierze Johna Glenna

Sprawa „Keating Five”

W 1989 roku John Glenn znalazł się w centrum uwagi w związku ze sprawą znaną jako „Keating Five”. Był jednym z pięciu senatorów badanych przez Komisję Etyki Senatu. Dochódzenie dotyczyło przyjmowania darowizn od Charlesa Keatinga, potentata finansowego. Ostatecznie uznano, że Glenn wykazał się jedynie „złą oceną sytuacji”, a jego przewinienie było najmniejsze spośród całej grupy senatorów objętych śledztwem.

Wypowiedzi o kobietach w kosmosie

W lipcu 1962 roku, podczas przesłuchań przed Kongresem, John Glenn wygłosił kontrowersyjną wówczas wypowiedź. Stwierdził, że „fakt, iż kobiety nie są częścią tego pola, jest cechą naszego porządku społecznego”. W tamtych czasach było to interpretowane jako wyraz sprzeciwu wobec udziału kobiet w programach kosmicznych, co stanowiło odzwierciedlenie panujących wówczas poglądów społecznych.

Ciekawostki i dziedzictwo Johna Glenna

Sławny skrzydłowy

Podczas wojny w Korei, skrzydłowym Johna Glenna był Ted Williams, legendarny bejsbolista drużyny Boston Red Sox. Williams, który sam był znakomitym pilotem, po latach wspominał Glenna jako absolutnie nieustraszonego i najlepszego pilota, jakiego kiedykolwiek widział. Ich wspólne doświadczenia w powietrzu stanowiły niezwykłe połączenie dwóch amerykańskich ikon.

Muzeum w domu rodzinnym

Dom z dzieciństwa Johna Glenna w New Concord został odrestaurowany i przekształcony w historyczne muzeum oraz centrum edukacyjne. Placówka ta upamiętnia jego życie, karierę i dokonania, pozwalając kolejnym pokoleniom zapoznać się z historią tej wybitnej postaci. Jest to miejsce, gdzie można poczuć ducha minionych czasów i docenić korzenie jednego z największych amerykańskich bohaterów.

Dziedzictwo edukacyjne

John Glenn pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo edukacyjne. Był założycielem John Glenn Institute for Public Service and Public Policy na Uniwersytecie Stanowym Ohio, który obecnie funkcjonuje jako John Glenn College of Public Affairs. Celem tej instytucji jest zachęcanie młodych ludzi do angażowania się w służbę publiczną i kształtowanie przyszłych liderów.

John Glenn, jako pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię i wieloletni senator, udowodnił, że można osiągnąć sukcesy zarówno w przestrzeni kosmicznej, jak i w służbie publicznej. Jego kariera jest inspirującym przykładem determinacji, odwagi i niezłomnego ducha, który przezwyciężał wszelkie bariery, pozostawiając trwały ślad w historii Stanów Zjednoczonych i eksploracji kosmosu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Glenn