Joanne Woodward: ikona Hollywood, aktorka z Oscarem

0

Joanne Woodward, urodzona 27 lutego 1930 roku w Thomasville w stanie Georgia, to amerykańska aktorka, która w styczniu 2026 roku będzie obchodzić 96. urodziny. Jest ona najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, co stanowi świadectwo jej długiej i bogatej kariery. Jej życie prywatne, nierozerwalnie związane z legendarnym aktorem Paulem Newmanem, z którym przeżyła 50 lat w udanym związku, oraz ich trzy córki – Elinor Teresa „Nell”, Melissa Stewart i Claire Olivia „Clea” – stanowią ważny element jej biografii. Woodward jest postacią, której wszechstronność, głęboki talent aktorski i zaangażowanie w sztukę na przestrzeni dekad na stałe zapisały się w historii Hollywood.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie obchodzić 96. urodziny.
• Żona/Mąż: Zmarły Paul Newman (małżeństwo od 1958 do 2008).
• Dzieci: Elinor Teresa „Nell”, Melissa Stewart, Claire Olivia „Clea”.
• Zawód: Aktorka, reżyserka, producentka.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za rolę w filmie „Trzy oblicza Ewy” (1957).

Podstawowe Informacje o Joanne Woodward

Dane osobowe i wiek

Joanne Gignilliat Trimmier Woodward przyszła na świat 27 lutego 1930 roku w Thomasville, Georgia. W styczniu 2026 roku aktorka będzie obchodzić swoje 96. urodziny, co czyni ją jedną z najdłużej żyjących gwiazd kina. Jej pełne imię i nazwisko, Joanne Gignilliat Trimmier Woodward, odzwierciedla głębokie korzenie jej rodziny.

Pochodzenie imienia

Imię „Joanne” zostało jej nadane przez matkę, która była wielką fanką ikony kina, Joan Crawford. Ten wybór może symbolizować wczesne powiązania rodziny z wielkim ekranem i być może odzwierciedlać marzenia matki o karierze aktorskiej dla swojej córki.

Edukacja aktorska

Swoje rzemiosło aktorskie Joanne Woodward doskonaliła w najbardziej prestiżowych szkołach aktorskich w Nowym Jorku. Studiowała w słynnym Actors Studio, kolebce amerykańskiego aktorstwa metodowego, a także pod kierunkiem Sanforda Meisnera w Neighborhood Playhouse School of the Theatre. Te instytucje uformowały wielu najwybitniejszych aktorów, stanowiąc solidną podstawę dla jej przyszłej kariery.

Wykształcenie wyższe w dojrzałym wieku

Wyjątkowym osiągnięciem Joanne Woodward było ukończenie studiów licencjackich w Sarah Lawrence College w 1990 roku, w wieku 60 lat. Szczególnie uroczyste było to wydarzenie, ponieważ dyplom odebrała na tej samej ceremonii co jej córka, Clea. Jest to dowód na jej nieustanną chęć rozwoju i zdobywania wiedzy, niezależnie od wieku i etapu życia.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice

Joanne Woodward jest córką Elinor (z domu Trimmier) oraz Wade’a Woodwarda Sr. Pasja matki do filmu miała kluczowe znaczenie dla jej decyzji o zostaniu aktorką, stanowiąc jedną z pierwszych i najważniejszych inspiracji.

Małżeństwo z Paulem Newmanem

29 stycznia 1958 roku w Las Vegas Joanne Woodward poślubiła aktora Paula Newmana. Ich małżeństwo, trwające przez 50 lat, stało się jednym z najbardziej legendarnych i podziwianych w historii Hollywood. Związek ten przetrwał próbę czasu aż do śmierci Paula Newmana we wrześniu 2008 roku. Ich wspólna historia jest przykładem głębokiej miłości, partnerstwa i wzajemnego wsparcia.

Dzieci z małżeństwa z Paulem Newmanem

Z związku z Paulem Newmanem Joanne Woodward doczekała się trzech córek. Najstarsza, Elinor Teresa „Nell”, urodziła się w 1959 roku. Następnie przyszła na świat Melissa Stewart w 1961 roku, a najmłodsza, Claire Olivia „Clea”, urodziła się w 1965 roku. Dzieci te były ważnym elementem życia rodzinnego Woodward i Newmana.

Relacja z Gore’em Vidalem

Przed zawarciem związku małżeńskiego z Paulem Newmanem, Joanne Woodward mieszkała przez krótki czas w Los Angeles z autorem Gore’em Vidalem. Chociaż media donosiły o ich zaręczynach, aktorka po latach wyznała, że była jedynie jego „przykrywką” (ang. *beard*), ponieważ Vidal był gejem. Ta szczerość ujawnia złożoność relacji i presję społeczną, z jaką mogli się mierzyć artyści w tamtych czasach.

Podejście do wierności małżeńskiej

Związek Joanne Woodward i Paula Newmana był powszechnie uznawany za wzorowy w Hollywood, szczególnie pod względem wierności. Na pytanie o uczciwość w małżeństwie, Paul Newman odpowiedział słynnym zdaniem: „Mam w domu stek, więc po co miałbym wychodzić na hamburgera?”. Ta metafora doskonale oddaje głębokie zaangażowanie i satysfakcję, jaką czerpali ze swojego związku.

Wpływ rodziny na karierę

Aktorka przyznała, że świadomie ograniczyła swoją karierę filmową ze względu na wychowanie dzieci. Decyzja ta, choć początkowo budziła w niej żal, zwłaszcza gdy Newman często wyjeżdżał na plany zdjęciowe, świadczy o jej priorytetach i poświęceniu dla rodziny. Potrafiła pogodzić wymagającą karierę z rolą matki.

Kariera zawodowa

Debiut filmowy i kontrakt

Pierwszym filmem fabularnym Joanne Woodward był western „Count Three and Pray” z 1955 roku, w którym wcieliła się w postać silnej sieroty. Ta rola okazała się przełomowa, przynosząc jej uznanie i zaowocowanie podpisaniem długoterminowego kontraktu z wytwórnią 20th Century Fox w styczniu 1956 roku. To był początek jej znaczącej kariery w Hollywood.

Przełomowa rola w „Trzech obliczach Ewy”

Prawdziwy rozgłos przyniosła jej rola w filmie **„Trzy oblicza Ewy”** z 1957 roku. Woodward wcieliła się w postać kobiety cierpiącej na dysocjacyjne zaburzenie tożsamości, mistrzowsko kreując trzy odmienne osobowości: stateczną gospodynię domową, wyemancypowaną „złą dziewczynę” oraz zagubioną młodą kobietę. **Za tę kreację otrzymała Oscara i Złoty Glob**, co na zawsze ugruntowało jej pozycję jako jednej z najwybitniejszych aktorek swojego pokolenia. Ta rola, często wspominana w kontekście jej kariery, jest dowodem jej wszechstronności i zdolności do wcielania się w złożone psychologicznie postacie.

Współpraca z Paulem Newmanem

Joanne Woodward i Paul Newman stworzyli jeden z najsłynniejszych i najchętniej oglądanych duetów ekranowych w historii kina. Ich wspólne występy w takich produkcjach, jak „Długie, gorące lato” (1958), „Z tarasu” (1960), „Paryski blues” (1961) czy „Mr. & Mrs. Bridge” (1990), cieszyły się ogromną popularnością wśród widzów i krytyków. Chemia między nimi na ekranie była niezwykła, co przekładało się na autentyczność i siłę ich filmowych kreacji. Ich wspólne projekty, takie jak „Awantura w Putnam’s Landing” czy „Dzień z życia pewnej pary”, są ważnymi pozycjami w ich dorobku.

Kariera reżyserska i producencka

W późniejszych latach swojej kariery Joanne Woodward poszerzyła swoje zainteresowania o reżyserię i produkcję. Reżyserowała między innymi odcinek serialu „Family” w 1979 roku oraz sztuki off-broadwayowskie. Pełniła również funkcję dyrektora artystycznego Westport Country Playhouse w latach 2001–2005, gdzie aktywnie działała na rzecz rozwoju teatru. Jej zaangażowanie w produkcję dokumentu o Group Theater w 1990 roku, za który otrzymała nagrodę Emmy, podkreśla jej wszechstronność i pasję do sztuki na różnych poziomach.

Narracja i dubbing

W 1993 roku Joanne Woodward użyczyła swojego charakterystycznego głosu jako narratorka w uznanym filmie Martina Scorsese „Wiek niewinności”. Jej interpretacja nadała filmowi dodatkową głębię i elegancję, potwierdzając jej talent również poza grą aktorską.

Współpraca z córkami

Aktorka miała okazję występować na ekranie ze swoimi córkami, co stanowiło szczególne doświadczenie. Z córką Nell pojawiła się w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów” (1972), a z Melissą zagrała w filmie telewizyjnym „See How She Runs” (1978). Te wspólne projekty to piękne świadectwo rodzinnych więzi i wspólnej pasji do sztuki.

Ostatnie występy

Ostatnim wspólnym występem Joanne Woodward i Paula Newmana był miniserial „Empire Falls” z 2005 roku. W 2022 roku aktorka stała się bohaterką sześcioodcinkowego dokumentu Ethana Hawke’a „The Last Movie Stars”, który zgłębiał ich niezwykłą relację i kariery. Jej wcześniejsze role, takie jak w „Christmas to Remember” czy „The Shadow Box”, również są ważnymi punktami w jej bogatej filmografii.

Nagrody i Osiągnięcia

Historyczny Oscar za „Trzy oblicza Ewy”

W 1958 roku Joanne Woodward zdobyła Nagrodę Akademii dla najlepszej aktorki za rolę w filmie „Trzy oblicza Ewy”. **Szczególnym i historycznym momentem było to, że statuetkę odebrała w sukni, którą uszyła sama.** To unikatowe osiągnięcie czyni ją jedyną laureatką w tej prestiżowej kategorii, która samodzielnie przygotowała swój strój na ceremonię wręczenia Oscarów. To było **najważniejsze osiągnięcie** jej kariery aktorskiej.

Sukcesy na Festiwalu Filmowym w Cannes

Talent Joanne Woodward został doceniony również na arenie międzynarodowej. W 1972 roku otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes za swoją poruszającą rolę w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów”. To wyróżnienie potwierdza jej status jako aktorki o światowej klasie.

Dorobek nagród Emmy

Joanne Woodward jest również wielokrotną laureatką prestiżowych nagród Emmy. Wyróżnienia te zdobyła za swoje wybitne kreacje aktorskie w produkcjach takich jak „See How She Runs” (1978) i „Do You Remember Love?” (1985). Dodatkowo, w 1990 roku otrzymała nagrodę Emmy jako producentka dokumentu poświęconego Group Theater, co świadczy o jej wszechstronnym wkładzie w świat sztuki.

Nominacje do Oscara

Łącznie Joanne Woodward była czterokrotnie nominowana do Nagrody Akademii w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Nominacje te obejmują jej ikoniczną rolę w „Trzech obliczach Ewy”, a także wybitne kreacje w filmach „Rachelo, Rachelo”, „Letnie życzenia, zimowe sny” oraz „Mr. & Mrs. Bridge”. Te liczne nominacje świadczą o stałym uznaniu jej talentu przez Akademię Filmową na przestrzeni wielu lat.

Tabela nagród i wyróżnień

Filantropia i osobowość

Mentorka dla młodych talentów

Joanne Woodward, wraz ze swoim mężem Paulem Newmanem, wykazywała się wielkim zaangażowaniem w rozwój młodych talentów. Pełnili rolę mentorską dla aktorki Allison Janney. Poznali ją, gdy była studentką pierwszego roku w Kenyon College, i obsadzili w sztuce reżyserowanej przez Newmana, oferując jej cenne wskazówki i wsparcie na początku jej kariery. Tego typu działania pokazują ich zaangażowanie w promowanie sztuki i wspieranie przyszłych pokoleń artystów. Warto też wspomnieć o ich zaangażowaniu w SeriousFun Children’s Network.

Poglądy polityczne

Joanne Woodward była zagorzałą zwolenniczką Partii Demokratycznej. Aktywnie wspierała senatora Eugene’a McCarthy’ego w jego kampanii prezydenckiej w 1968 roku. Jej zaangażowanie polityczne pokazuje, że była osobą o silnych przekonaniach i aktywnym obywatelu, który nie pozostawał obojętny na sprawy społeczne i polityczne.

Sport i hobby

Pasja do baletu

W wieku trzydziestu kilku lat Joanne Woodward rozpoczęła treningi baletu, traktując to jako sposób na utrzymanie dobrej kondycji fizycznej. Osiągnęła w tej dziedzinie zaskakujący poziom zaawansowania, ostatecznie zaczęła tańczyć na puentach (en pointe). Ta pasja do baletu świadczy o jej wszechstronności, determinacji i dążeniu do doskonalenia siebie w różnych formach sztuki.

Ciekawostki z życia

Spotkanie z Laurence’em Olivierem

Jedną z niezwykłych anegdot z dzieciństwa Joanne Woodward jest jej spotkanie z legendarnym aktorem Laurence’em Olivierem. Jako dziewięciolatka, podczas premiery „Przeminęło z wiatrem” w Atlancie, przedarła się przez tłum i usiadła na kolanach Oliviera. Ku jej zdziwieniu, gdy pracowali razem nad filmem „Wróć, mała Shebo” w 1977 roku, Olivier przyznał, że pamięta to zdarzenie. Ta historia pokazuje jej odważną i bezpośrednią naturę już od najmłodszych lat.

Przygotowania do roli w „The Stripper”

Przygotowując się do tytułowej roli w filmie „The Stripper” z 1963 roku, Joanne Woodward wykazała się niezwykłym zaangażowaniem. Pobierała lekcje techniki scenicznej od słynnej artystki burleski, Gypsy Rose Lee. Takie metody przygotowania do ról świadczą o jej profesjonalizmie i chęci jak najwierniejszego oddania postaci.

Presja Nowego Jorku

W 1974 roku aktorka podjęła trudną decyzję o wycofaniu się z prób do sztuki „Taniec śmierci” w Lincoln Center. Powodem była presja nowojorskich krytyków, którym, jak sama przyznała, nie potrafiła się oprzeć. Ta sytuacja pokazuje, że nawet doświadczeni artyści mogą mierzyć się z wyzwaniami psychicznymi związanymi z życiem zawodowym i oceną publiczną.

Warto wiedzieć: Joanne Woodward jest obecnie najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, co podkreśla jej długowieczność i trwałe miejsce w historii kina.

Dzieci Joanne Woodward i Paula Newmana

• Elinor Teresa „Nell” (ur. 1959)
• Melissa Stewart (ur. 1961)
• Claire Olivia „Clea” (ur. 1965)

Kluczowe filmy i produkcje z udziałem Joanne Woodward

• Count Three and Pray (1955)
• Trzy oblicza Ewy (1957)
• Długie, gorące lato (1958)
• Z tarasu (1960)
• Paryski blues (1961)
• The Stripper (1963)
• Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów (1972)
• See How She Runs (1978)
• Do You Remember Love? (1985)
• Mr. & Mrs. Bridge (1990)
• Wiek niewinności (1993) (narracja)
• Empire Falls (2005)

Joanne Woodward, dzięki swojemu wybitnemu talentowi aktorskiemu, wszechstronności i niegasnącej pasji do sztuki, zapisała się złotymi zgłoskami w historii kina. Jej kariera, naznaczona prestiżowymi nagrodami, w tym Oscarem za niezapomnianą rolę w „Trzech obliczach Ewy”, oraz długoletnim, udanym małżeństwem z Paulem Newmanem, stanowi inspirujący przykład połączenia sukcesu zawodowego z życiem prywatnym. Jej obecność na ekranie i poza nim, jako mentorki i aktywnej postaci, nadal budzi podziw i szacunek.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Joanne_Woodward