Edmund Hillary: Pszczelarz, który zdobył Mount Everest

1

Sir Edmund Hillary (urodzony 20 lipca 1919 r. w Auckland w Nowej Zelandii, zmarł 11 stycznia 2008 r. w Auckland) to postać, której imię na stałe zapisało się w historii eksploracji i działalności humanitarnej. Jest on powszechnie znany jako jeden z pierwszych ludzi, którzy 29 maja 1953 roku wraz z Tenzingiem Norgayem zdobyli Mount Everest, najwyższy szczyt Ziemi. Po tym historycznym wyczynie, Hillary poświęcił znaczną część swojego życia wspieraniu społeczności Szerpów w Nepalu poprzez założenie Himalayan Trust, fundacji budującej szkoły i szpitale. Na obecną chwilę (styczeń 2024 r.) Sir Edmund Hillary nie żyje, a jego wiek w momencie śmierci wynosił 88 lat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek (w momencie śmierci): 88 lat
• Żona/Mąż: Louise Mary Rose (pierwsza żona), June Mulgrew (druga żona)
• Dzieci: Peter Hillary, Sarah Hillary (z pierwszego małżeństwa)
• Zawód: Alpinista, badacz, filantrop, pszczelarz, dyplomata
• Główne osiągnięcie: Wspólne zdobycie szczytu Mount Everestu (1953 r.)

Kim był Sir Edmund Hillary? Podstawowe informacje biograficzne

Edmund Percival Hillary, znany światu jako Sir Edmund Hillary, urodził się w Auckland, w Nowej Zelandii, 20 lipca 1919 roku. Jego życie zakończyło się 11 stycznia 2008 roku w tym samym mieście, w wieku 88 lat. Jest postacią historyczną, która na zawsze zapisała się w annałach eksploracji jako współzdobywca Mount Everestu, najwyższej góry świata. Data tego przełomowego wydarzenia to 29 maja 1953 roku, a jego partnerem w tym wyczynie był nepalski Szerpa Tenzing Norgay. Ten moment był nie tylko triumfem alpinizmu, ale także symbolem ludzkiej odwagi i determinacji.

Jako nastolatek Hillary był niższy od swoich rówieśników i odczuwał znaczną nieśmiałość. Jednak w okresie dojrzewania jego sylwetka diametralnie się zmieniła – osiągnął imponujący wzrost 188 cm. Pewności siebie nabrał między innymi dzięki treningom boksu, które pomogły mu przezwyciężyć wewnętrzne bariery i przygotowały go do przyszłych wyzwań, zarówno fizycznych, jak i psychicznych.

Edukację podstawową rozpoczął w Tuakau Primary School, którą ukończył w wieku zaledwie 11 lat, dwa lata przed przewidzianym terminem. Następnie uczęszczał do Auckland Grammar School, gdzie codziennie pokonywał znaczną odległość pociągiem i rowerem. Studiował matematykę i nauki ścisłe w Auckland University College, jednak po dwóch latach nauki, którą sam określił jako „wybitnie nieudaną”, porzucił formalną edukację w 1938 roku, aby w pełni poświęcić się swoim prawdziwym pasjom.

Życie prywatne Sir Edmunda Hillary’ego

Rodzice

Ojcem Sir Edmunda Hillary’ego był Percival Augustus „Percy” Hillary (1885–1965), weteran wojenny spod Gallipoli i pracujący jako dziennikarz. Matką Edmunda była Gertrude Hillary z domu Clark (1892–1965), która zajmowała się hodowlą i sprzedażą matek pszczelich. To właśnie od rodziców odziedziczył on pewne cechy charakteru, które ukształtowały jego podejście do życia i wyzwań.

Pierwsze małżeństwo i tragedia

W 1953 roku, niedługo po swoim największym sukcesie alpinistycznym, Edmund Hillary poślubił Louise Mary Rose. Owocem ich związku było troje dzieci: syn Peter i córka Sarah. Niestety, ich wspólna podróż przez życie zakończyła się tragicznie w 1975 roku, gdy Louise zginęła w katastrofie lotniczej. Ta strata głęboko odcisnęła piętno na życiu Hillary’ego.

Drugie małżeństwo

W 1989 roku Sir Edmund Hillary po raz drugi zawarł związek małżeński. Jego żoną została June Mulgrew, która pozostała u jego boku aż do śmierci męża w 2008 roku. Drugie małżeństwo wniosło stabilność i wsparcie do późniejszych lat jego życia, pozwalając mu kontynuować działalność.

Filozofia życiowa i ruch „Radiant Living”

W 1938 roku, w wieku 19 lat, Edmund Hillary wraz z całą swoją rodziną dołączył do ruchu „Radiant Living”, założonego przez Herberta Sutcliffe’a. Ta duchowa społeczność wywarła znaczący wpływ na jego światopogląd, ucząc go pewności siebie w przemawianiu publicznym oraz promując wolne myślenie. Te lekcje okazały się nieocenione nie tylko w życiu osobistym, ale także w jego późniejszych, publicznych rolach.

Kariera zawodowa i służba wojskowa Sir Edmunda Hillary’ego

Pszczelarstwo jako zawód

Przed wybuchem II wojny światowej oraz w okresach między wyprawami, Edmund Hillary zajmował się pszczelarstwem. Pracował z ojcem i bratem, opiekując się imponującą liczbą 1600 uli. Codziennie przyjmował od 12 do nawet 100 użądleń. Pszczołami zajmował się w sezonie letnim, co pozwalało mu na zimowe wyprawy w góry, realizując swoją pasję do wspinaczki. Ten zawód zapewniał mu stabilność finansową i elastyczność potrzebną do realizacji jego górskich ambicji.

Służba w Królewskich Nowozelandzkich Siłach Powietrznych (RNZAF)

Podczas II wojny światowej, w latach 1943–1945, Sir Edmund Hillary służył w Królewskich Nowozelandzkich Siłach Powietrznych (RNZAF). Pełnił funkcję nawigatora w dywizjonach nr 6 i nr 5, latając na łodziach latających Catalina. Jego służba wojskowa stanowiła istotny etap w jego życiu, choć zakończył się on przedwcześnie z powodu wypadku.

Wypadek wojenny

W 1945 roku, podczas stacjonowania na Fidżi i Wyspach Salomona, Edmund Hillary uległ poważnemu wypadkowi. Został dotkliwie poparzony, co skutkowało przerwaniem jego aktywnej służby wojskowej. Ten incydent miał znaczący wpływ na jego dalsze losy i dalsze plany dotyczące kariery.

Kariera dyplomatyczna

Po latach aktywnej działalności eksploracyjnej i filantropijnej, Sir Edmund Hillary podjął się również obowiązków dyplomatycznych. W latach 1985–1988 pełnił funkcję Wysokiego Komisarza Nowej Zelandii w Indiach i Bangladeszu. Jednocześnie sprawował mandat ambasadora w Nepalu, kraju, który stał się dla niego drugim domem ze względu na jego zaangażowanie w pomoc Szerpom.

Ekspedycje i sportowe pasje Sir Edmunda Hillary’ego

Początki pasji

Zainteresowanie wspinaczką w życiu Sir Edmunda Hillary’ego obudziło się w wieku 16 lat, w 1935 roku, po szkolnej wycieczce na górę Mount Ruapehu. To właśnie ta wyprawa sprawiła, że bardziej od nauki zaczął interesować się wędrówkami i chęcią poznawania świata. Od tego momentu góry stały się jego największą pasją, kształtując jego dalsze życie.

Pierwszy wielki sukces

Pierwszym znaczącym sukcesem w karierze alpinistycznej Hillary’ego było zdobycie Mount Ollivier w Alpach Południowych w 1939 roku. Ten szczyt zapoczątkował jego drogę do światowej sławy i udowodnił jego potencjał jako wspinacza. Był to ważny krok w kierunku przyszłych, jeszcze większych wyzwań.

Przełomowy Everest (1953)

Największym osiągnięciem Sir Edmunda Hillary’ego było zdobycie szczytu Mount Everestu. Brał udział w dziewiątej brytyjskiej wyprawie pod dowództwem Johna Hunta. Wraz z Tenzingiem Norgayem, nepalskim szerpą, stanął na najwyższym punkcie Ziemi o godzinie 11:30 rano 29 maja 1953 roku. Spędzili tam około 15 minut, robiąc zdjęcia i zostawiając dary, w tym krzyż i czekoladki, jako symbol swojego triumfu. Ten wyczyn uczynił go legendą światowego himalaizmu i przyniósł mu międzynarodowe uznanie.

Wspólne zdobycie szczytu z Tenzingiem Norgayem

Zdobycie Mount Everestu w 1953 roku było wspólnym wysiłkiem Sir Edmunda Hillary’ego i Tenzinga Norgaya. Ich współpraca, wzajemne wsparcie i determinacja pozwoliły im pokonać najwyższą górę świata. Ten sukces był nie tylko osobistym osiągnięciem, ale także symbolem międzynarodowej współpracy i ludzkiej wytrwałości w obliczu ekstremalnych wyzwań. Ich wspólne stanie na szczycie najwyższej góry świata stało się jednym z najbardziej ikonicznych momentów XX wieku.

Słynne słowa po zejściu ze szczytu

Po zejściu ze szczytu Mount Everestu i spotkaniu swojego przyjaciela George’a Lowe’a, Sir Edmund Hillary wypowiedział legendarne zdanie: „Well, George, we knocked the bastard off” (Cóż, George, załatwiliśmy drania). Ta prosta, ale pełna emocji fraza doskonale oddaje ulgę i satysfakcję po pokonaniu tak monumentalnego wyzwania, jakim było zdobycie najwyższej góry świata.

Wyprawa na Biegun Południowy

W 1958 roku Sir Edmund Hillary uczestniczył w Commonwealth Trans-Antarctic Expedition. W ramach tej ekspedycji dotarł lądem do bieguna południowego, co było kolejnym kamieniem milowym w jego karierze odkrywcy. Udowodnił tym samym swoją wszechstronność jako podróżnik i zdobywca ekstremalnych terenów.

Zdobycie „Trzech Biegunów”

Po późniejszym dotarciu na biegun północny, Sir Edmund Hillary stał się pierwszym człowiekiem w historii, który stanął na obu biegunach Ziemi oraz na szczycie Mount Everestu. Ten niezwykły wyczyn, nazywany zdobyciem „Trzech Biegunów”, podkreśla jego wyjątkowe osiągnięcia w dziedzinie eksploracji i jego nieustającą dążność do pokonywania granic ludzkich możliwości.

Nagrody i odznaczenia Sir Edmunda Hillary’ego

Sir Edmund Hillary otrzymał liczne wyróżnienia za swoje osiągnięcia alpinistyczne i działalność filantropijną. Jego zasługi zostały docenione zarówno w Nowej Zelandii, jak i na arenie międzynarodowej, co świadczy o jego ogromnym wpływie na świat.

• Tytuł szlachecki: Tuż po powrocie z epickiej wyprawy na Mount Everest w 1953 roku, Sir Edmund Hillary otrzymał z rąk Królowej Elżbiety II tytuł szlachecki. Został mianowany Rycerzem Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (KBE).
• Order Podwiązki: W 1995 roku Sir Edmund Hillary został uhonorowany Orderem Podwiązki (KG), jednym z najstarszych i najbardziej prestiżowych brytyjskich odznaczeń.
• Wyróżnienie przez „Time”: Magazyn „Time” docenił znaczenie Sir Edmunda Hillary’ego dla historii ludzkości, umieszczając go na prestiżowej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku.
• Uhonorowanie pośmiertne: Po śmierci Sir Edmunda Hillary’ego w 2008 roku, Nowa Zelandia uczciła go w sposób szczególny. Otrzymał rzadki przywilej państwowego pogrzebu, co podkreśliło jego status bohatera narodowego.

Działalność filantropijna i osobowość Sir Edmunda Hillary’ego

Założenie i działalność Himalayan Trust

W 1960 roku Sir Edmund Hillary założył fundację Himalayan Trust, której głównym celem była pomoc ludowi Szerpów w Nepalu. Dzięki jego staraniom i zaangażowaniu wybudowano tam liczne szkoły i szpitale, znacząco poprawiając warunki życia lokalnej społeczności. Działalność fundacji trwała przez wiele lat, demonstrując głębokie zaangażowanie Hillary’ego w pomoc potrzebującym i jego troskę o losy ludzi żyjących w trudnych warunkach.

Relacje z Szerpami

Sir Edmund Hillary poświęcił dekady swojego życia na poprawę warunków bytowych w Nepalu, budując silne więzi z ludem Szerpów. Jego bezinteresowna pomoc i szacunek, jakim darzył mieszkańców Himalajów, zjednały mu ich ogromne uznanie, miłość i wdzięczność. Stał się dla nich nie tylko bohaterem, ale także przyjacielem, co świadczy o jego autentycznym zaangażowaniu.

Skromność na szczycie Mount Everest

Podczas historycznego pobytu na wierzchołku Mount Everestu 29 maja 1953 roku, Sir Edmund Hillary wykazał się niezwykłą skromnością. Odmówił zrobienia sobie zdjęcia na szczycie, przez co jedyne fotografie z tego momentu przedstawiają Tenzinga Norgaya. Ten gest podkreśla jego pokorę i skupienie na wspólnym celu, a nie na osobistej promocji, co jest rzadką cechą wśród ludzi osiągających tak wielkie sukcesy.

Ciekawostki z życia Sir Edmunda Hillary’ego

Życie Sir Edmunda Hillary’ego obfitowało w niezwykłe wydarzenia i wyzwania, które często stawały się źródłem fascynujących anegdot, podkreślających jego determinację i niezwykłe cechy charakteru.

• Zamarznięte buty przed atakiem szczytowym: Rankiem w dniu ataku szczytowego na Mount Everest, 29 maja 1953 roku, Sir Edmund Hillary stanął przed nieoczekiwanym problemem. Odkrył, że jego buty zamarzły na kość przed namiotem. Musiał poświęcić dwie godziny na ich rozmrażanie nad kuchenką, zanim mógł rozpocząć wspinaczkę. Ten drobny, ale znaczący fakt pokazuje, z jakimi trudnościami musieli mierzyć się pierwsi zdobywcy najwyższej góry świata.
• Ciężar ekwipunku podczas wspinaczki: Podczas ostatecznego podejścia na szczyt Mount Everestu, Sir Edmund Hillary i Tenzing Norgay nieśli plecaki o wadze około 30 funtów (około 14 kg) każdy. Biorąc pod uwagę ekstremalne warunki panujące na tej wysokości, taki ciężar stanowił ogromne fizyczne obciążenie i wymagał nadludzkiego wysiłku.
• Nazwa formacji skalnej „Hillary Step”: Jeden z kluczowych punktów na trasie prowadzącej na szczyt Mount Everestu został nazwany na cześć Sir Edmunda Hillary’ego. Formacja skalna, mierząca około 12 metrów wysokości i znajdująca się tuż pod wierzchołkiem, znana jest jako „Hillary Step”. Hillary pokonał ją, wciskając się w szczelinę między skałą a lodem, co stało się symbolem jego determinacji i umiejętności.
• Pacyfizm i rozterki związane ze służbą wojskową: Ze względu na swoje przekonania religijne i filozoficzne, związane z ruchem „Radiant Living”, Sir Edmund Hillary początkowo wahał się przed wstąpieniem do wojska. Określał siebie jako osobę dręczoną przez sumienie religijne, co świadczy o jego wewnętrznych rozterkach i głębokich przekonaniach moralnych, które kształtowały jego wybory życiowe.

Sir Edmund Hillary, swoim życiem i dokonaniami, stanowił inspirujący przykład odwagi, determinacji i bezinteresownej pomocy. Jego wkład w alpinizm i działalność humanitarną na zawsze odcisnął piętno na historii ludzkości, czyniąc go jedną z najbardziej szanowanych postaci XX wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edmund_Hillary